Rezonans magnetyczny to jedno z najczęściej zlecanych badań obrazowych – i jednocześnie jedno z najczęściej wyszukiwanych w internecie pod kątem… lęku i obaw przed procedurą. Czy rezonans magnetyczny jest bezpieczny? Czy może zaszkodzić zdrowiu? Co z osobami z implantami albo kobietami w ciąży?
Zebraliśmy najważniejsze fakty, żeby rozwiać wątpliwości i przygotować Cię na badanie bez stresu.
Na czym polega rezonans magnetyczny?
Rezonans magnetyczny (MRI) wykorzystuje silne pole magnetyczne i fale radiowe do uzyskania szczegółowych obrazów wnętrza ciała. W przeciwieństwie do tomografii komputerowej czy RTG, MRI nie wykorzystuje promieniowania jonizującego, czyli tego, które może być szkodliwe w dużych dawkach. Już samo to sprawia, że rezonans uznaje się za jedno z najbezpieczniejszych badań diagnostycznych.
Czy rezonans magnetyczny jest bezpieczny dla każdego?
W ogromnej większości przypadków – tak. Badanie jest nieinwazyjne, bezbolesne i nie wymaga podawania kontrastu, chyba że jest to konieczne do uwidocznienia określonych struktur.
Istnieją jednak pewne sytuacje, w których należy zachować ostrożność:
- Implanty metalowe – osoby z rozrusznikiem serca, neurostymulatorem lub metalowymi ciałami obcymi (np. opiłkami metalu w oku) muszą być dokładnie zakwalifikowane do badania. Nowoczesne implanty bywają kompatybilne z MRI, ale zawsze decyduje lekarz i technik.
- Ciąża – rezonans magnetyczny nie jest przeciwwskazany w ciąży, ale zwykle unika się go w pierwszym trymestrze, chyba że korzyści przewyższają potencjalne ryzyko. W razie potrzeby MRI w ciąży można wykonać, ale bez podania kontrastu.
- Dzieci – rezonans magnetyczny u dzieci jest bezpieczny, jednak u maluchów (zwłaszcza do 5-6 roku życia) czasem potrzebne jest znieczulenie lub sedacja, żeby dziecko mogło leżeć bez ruchu przez kilkanaście minut. W naszej placówce realizujemy badania dla dzieci powyżej 8 r.ż.
- Klaustrofobia i lęk przed badaniem – nie jest to przeciwwskazanie medyczne, ale może utrudnić przeprowadzenie badania. Nowoczesne pracownie rezonansu magnetycznego w Toruniu oferują komfortowe warunki, krótsze badania i często aparaty z otwartą konstrukcją, co zmniejsza stres.
Co z kontrastem? Czy jest bezpieczny?
W niektórych przypadkach konieczne jest podanie tzw. kontrastu – najczęściej na bazie gadolinu. Taki środek poprawia widoczność zmian patologicznych, np. guzów, stanów zapalnych, niektórych naczyń krwionośnych.
Współczesne środki kontrastowe są bardzo dobrze tolerowane, a ryzyko reakcji alergicznej jest niewielkie. W naszej placówce wymagamy, aby wcześniej (max 2 tygodnie przed badaniem MR) oznaczyć z krwi poziom kreatyniny, by ocenić funkcję nerek – ale poza tym dla większości osób kontrast nie stanowi zagrożenia.
Czy rezonans magnetyczny może „uszkodzić mózg” lub „napromieniować”?
Nie – to często powtarzany mit. MRI nie wykorzystuje promieniowania rentgenowskiego ani fal, które miałyby wpływ na strukturę mózgu. Pole magnetyczne działa jedynie w czasie badania i nie pozostaje w ciele. Rezonans magnetyczny głowy, mózgu czy kręgosłupa można wykonywać nawet wielokrotnie w ciągu życia, jeśli jest taka potrzeba.
Podsumowanie – bezpieczeństwo rezonansu magnetycznego
- Rezonans magnetyczny to badanie bezpieczne, nieinwazyjne i nieobciążające organizmu.
- Nie emituje promieniowania, może być wykonywane także u dzieci i kobiet w ciąży (w określonych przypadkach).
- Warto jednak poinformować personel o wszelkich implantach i wcześniejszych zabiegach.
- Nowoczesne aparaty MRI – zwłaszcza rezonans 3T dostępny już w Toruniu – pozwalają skrócić czas badania i zwiększyć komfort pacjenta.
Jeśli masz wątpliwości, czy możesz bezpiecznie wykonać rezonans – skonsultuj się z lekarzem prowadzącym lub z pracownią MRI. W większości przypadków badanie to nie tylko bezpieczne, ale i kluczowe w postawieniu trafnej diagnozy.