Rezonans magnetyczny (MRI) to badanie, które pozwala zajrzeć w głąb ciała bez użycia promieniowania. Dzięki wysokiej dokładności pomaga wykrywać zmiany, które są niewidoczne w RTG czy USG. Ale nie wykonuje się go „na wszelki wypadek” – rezonans ma konkretne wskazania. Kiedy lekarz może uznać, że to właśnie MRI będzie najlepszym narzędziem diagnostycznym?
Rezonans głowy – gdy coś dzieje się z układem nerwowym
MRI głowy jest jednym z najczęściej wykonywanych rezonansów. Lekarz może je zlecić, jeśli pojawiają się:
- częste, silne bóle głowy o nieznanym pochodzeniu,
- zawroty głowy, zaburzenia równowagi,
- nagłe zaburzenia widzenia, mowy lub pamięci,
- podejrzenie zmian naczyniowych (np. tętniaka, udaru),
- objawy neurologiczne, które mogą sugerować SM, padaczkę lub guz mózgu.
W takich sytuacjach rezonans magnetyczny głowy pozwala zobaczyć i ocenić struktury mózgu.
Rezonans kręgosłupa – przy przewlekłym bólu lub objawach neurologicznych
To drugie bardzo częste wskazanie. MRI kręgosłupa wykonuje się, gdy:
- występuje ból pleców, który nie ustępuje mimo leczenia,
- pojawiają się objawy ucisku na nerwy – np. drętwienie, osłabienie kończyn, rwa kulszowa,
- podejrzewa się przepuklinę dysku, stenozę kanału kręgowego, zmiany zwyrodnieniowe,
- zachodzi potrzeba oceny rdzenia kręgowego.
W pracowniach MRI w Toruniu można wykonać badanie odcinka szyjnego, piersiowego i lędźwiowego, zależnie od lokalizacji objawów.
Stawy i układ mięśniowo-szkieletowy – rezonans nie tylko dla sportowców
Rezonans stawów (np. kolana, barku, stawu skokowego) zleca się, gdy:
- doszło do urazu i trzeba ocenić więzadła, łąkotki, ścięgna,
- inne badania (RTG, USG) nie wyjaśniają przyczyny bólu,
- planowana jest operacja i potrzebna jest dokładna diagnostyka.
MRI stawów pozwala ocenić nie tylko kości, ale też tkanki miękkie – co jest szczególnie ważne przy mikrourazach i przeciążeniach.
Rezonans jamy brzusznej i miednicy – przy nietypowych objawach
Choć rzadziej niż głowa czy kręgosłup, rezonans wykonuje się też w obrębie brzucha, miednicy czy narządów kobiecych. Może być wskazany przy:
- podejrzeniu guzów, torbieli, przerzutów (np. wątroba, trzustka, nerki),
- endometriozie,
- diagnostyce prostaty (tzw. mpMRI),
- problemach z drogami żółciowymi (MRCP).
MRI ma przewagę nad USG, bo pozwala ocenić głębsze struktury i nie ogranicza się do jednego przekroju.
Onkologia – rezonans jako uzupełnienie diagnostyki
W diagnostyce nowotworów rezonans wykorzystuje się m.in. do:
- lokalizacji zmian nowotworowych,
- oceny naciekania sąsiednich struktur,
- monitorowania leczenia (np. po operacji, chemioterapii, radioterapii),
- oceny ewentualnych przerzutów.
W niektórych przypadkach MRI zastępuje tomografię, zwłaszcza gdy chcemy uniknąć narażenia na promieniowanie jonizujące (np. u dzieci, młodych kobiet).
Badania kontrolne – nie zawsze konieczne, ale czasem kluczowe
Lekarz może zlecić rezonans magnetyczny również w celu kontroli wcześniej wykrytych zmian, np. torbieli, naczyniaków czy guzów o niejednoznacznym obrazie. MRI pozwala śledzić ich rozwój bez potrzeby inwazyjnych procedur.
Czy rezonans można wykonać „na własną rękę”?
Tak – coraz więcej osób decyduje się na rezonans magnetyczny prywatnie, zwłaszcza gdy czas oczekiwania na badanie z NFZ jest długi. Ale nawet wtedy warto mieć wskazanie lekarskie – nie po to, żeby „mieć skierowanie”, tylko po to, by rezonans był celowany i rzeczywiście pomocny.
Podsumowanie
Rezonans magnetyczny to badanie, które wykonuje się przy konkretnych objawach – nie jako rutynową kontrolę. Najczęstsze wskazania to problemy neurologiczne, ból kręgosłupa, urazy stawów, diagnostyka guzów i chorób przewlekłych.
W Toruniu dostępne są już pracownie rezonansu 3T, które umożliwiają bardziej szczegółową ocenę w krótszym czasie. Jeśli lekarz zleca MRI, to zwykle dlatego, że inne metody nie wystarczają do postawienia trafnej diagnozy – i warto mu w tej decyzji zaufać.